|
Agrest
Agrest jest od dawna uprawiany powszechnie w ogródkach działkowych i przydomowych a szczególnie jego formy drzewkowe (pienne), które to zajmują znacznie mniej miejsca i ułatwiają zbiór owoców. Ostatnio zyskuje sobie coraz większa popularność w produkcji wielkotowarowej. Należy on do roślin wytrzymałych na mróz. W stanie dzikim występuje w Europie środkowej i Południowej oraz w Azji Zachodniej i Ameryce Północnej. Odmiany uprawne pochodzą głównie od dwóch gatunków: agrest zwyczajny (Grossularia reclinata), występującego przede wszystkim w Europie i na Kaukazie, oraz od agrestu amerykańskiego (glossularia hirtella), występującego w Ameryce Północnej.
Krzewy agrestu zwyczajnego osiągają zazwyczaj około 1m wysokości i maja pędy pokryte licznymi kolcami. Rośliny tego gatunku są zupełnie odporne na mączniaka. Owoce agrestu zawierają: 88 - 84% wody, 6.5% - 10.5% cukrów 0.4% - 2.3% kwasów, 1% pektyn, 0.2% - 0.6% garbników, 0.3% - 1.0% związków azotowych, 15 - 35 mg% witaminy C, około 0.03 mg% B i ślady witaminy A, 200mg% potasu, 75 mg% fosforu, 30mg% wapnia, 0.5 mg% żelaza.
Agrest - można porównać do innych roślin jagodowych - jednak jest bardziej tolerancyjny na zacienienie. Tę właściwość można wykorzystać do przedłużenia okresu dojrzewania danej odmiany. Jednak sadząc agrest w zacienionym miejscu zwiększamy ryzyko porażenia owoców przez szarą pleśń, również jego smak będzie bardziej cierpki. Jakkolwiek może on być sadzony w miejscach nasłonecznionych jednak zbyt intensywne słońce przy niektórych odmianach może powodować "przypalanie" owoców. Krzewy agrestu mogą być sadzone pod innymi drzewami owocowymi jak i również mieszany z roślinami ozdobnymi, doskonale sprawdza się jako niski żywopłot czy pojedyncze drzewko (formy pienne) przy wejściu do ogrodu. Agrest kwitnie wcześnie, przez co kwiaty mogą być uszkadzane przez mróz (niektóre odmiany od -3 °C) w związku z czym najlepiej je sadzić w osłoniętych zagonach lub wybierać odmiany późne. Kilka odmian ma interesującą barwę liści jesienią.
Proponowane odmiany, które znajdują się w doborze jak i również wprowadzane do rejestru odmian przez naszą szkółkę posiadają odporność na mączniaka jak i częściową odporność na opadzinę. Nowością jest dostępna w sprzedaży odmiana bezkolcowa o czerwonym zabarwieniu owoców - typowo deserowa.
PODŁOŻE I NAWOŻENIE
Agrest jest rośliną tolerancyjna w stosunku do podłoża - jednak najlepiej rośnie w ziemi, która zawiera dużo humusu. Najlepiej sadząc roślinę wykopać dołek o głębokości 40 cm i dodać kompostu. Rośliny powinny być sadzone od końca października do końca marca - w miarę jak pozwalają na to warunki pogodowe. W rolnictwie ekologiczny rośliny powinno nawozić się nawozami organicznymi o spowolnionym działaniu - polepsza to strukturę ziemi wokół rośliny nie niszczy mikroflory glebowej. Ważna przy nawożeniu agrestu jest zawartość wapnia i potasu w glebie oraz wartość ph. Przy zbyt niskiej zawartości ph dla jego przywrócenia powinno się stosować nawozy wapniowe najlepiej jesienią przed sadzeniem na glebę suchą. Standardowo nawozy wapniowe powinno się stosować przy końcu zimy. Zalecane dawki w przypadku uprawy agrestu to:
| Rodzaj gleby |
Ilość kg wapnia żeby podnieść ph o 1
|
Maksymalna dawka wapnia na rok
(kg Ca/100m2) |
| piaszczyste |
30 - 50 |
10 |
| piaszczysto-ilaste |
40 - 60 |
20 |
| ilaste |
40 - 60 |
20 |
| gliniaste |
60 - 80 |
40 |
SADZENIE
W zależności od odmiany występuje różnego rodzaju pokrój rośliny od prostych sztywnych wzniesionych pędów do przewieszających się gałęzi. Tak więc, kształtowanie i cięcie form o przewieszających pędach będzie trudniejsze niż o pędach wzniesionych - w tym wypadku zaleca się więc sadzenie form "drzewkowych" tzn. szczepionych na wysokość około 90 cm. Przy nasadzeniach amatorskich (ogródki przydomowe) zaleca się sadzenie w rozstawie 1.5 m x 2.0 m - formy krzaczaste, natomiast formy pienne 1.5 m x 1.5 m lub w bezpośrednim sąsiedztwie innych niższych roślin co pozwala znacznie zaoszczędzić miejsce w ogrodzie jak i ułatwia zbiór.
Jeśli chodzi o nasadzenia towarowe to istnieje kilka typów prowadzenia plantacji jednak ostatnio stosuje się nasadzenia w rozstawie 30 - 40 cm na rzędzie, a rozstawa między rzędami zależy od rodzaju stosowanych maszyn.
CIĘCIE
Młode krzewy po posadzeniu należy przycinać na wysokości 10 cm powyżej pąka ukierunkowanego na zewnętrzną część rośliny. W kolejnych latach z krzewu będą wyrastać nowe pędy, których ilość powinna wahać się od 5 - 8 szt. długości ponad 30 cm - silnych i niewyrastających pod kątem - pozostałe pędy powinno się wycinać (krótsze i krzywe oraz krzyżujące się). W przypadku odmian o przewieszającej koronie pędy tniemy przy pąku ukierunkowanym ku górze. Pędy płożące się przycinamy w połowie ich długości. Agrest jest rośliną owocującą na pędach 2 letnich. Cięcie regularne - wycina się pędy rosnące do środka krzaka, pędy rosnące silnie tzw. płone oraz starsze niż 3 lata - pozwoli to utrzymać odpowiednie naświetlenie korony krzewu, zmniejsza ryzyko zarażenia przez choroby. Ciecie odmładzające wykonuje się co 3 lata, wycina się wtedy pędy stare, a pędy silnie rosnące przycina się o około 1/3 wysokości. Spowoduje to rozkrzewienie się pędów i owocowanie w przyszłym roku. Dotyczy to również form piennych.
ZBIÓR
Agrest nie tylko nadaje się do zbioru w fazie dojrzałej może być zbierany również przed osiągnięciem dojrzałości - w takiej formie był on wykorzystywany do produkcji pektyn teraz używa się do tego jabłek. Zbiór na cele spożywcze należy rozpocząć, gdy owoce stają się miękkie, jednak w takiej fazie są jeszcze cierpkie. Przeważnie owoce nie dojrzewają równomiernie, dlatego należy zbierać je kilkakrotnie. Stosując odpowiedni dobór odmian możemy wydłużyć zbiór od połowy czerwca aż do połowy września.
WYKAZ ODMIAN ODPORNYCH NA MĄCZNIAKA
Wielkość owocu oraz jego barwę zawarto w opisie odmian.
Rochus
Pax
Jahn's Prairy
Rocula
Lepaan punainen
Rolado
Rolonda
Invicta
Josselyn
Reflamba
Spinefree
Jubilee
Pixwell
Greenfinch
Mucurines
Remarka
Rixanta
Reverta
Roi
Germania
Martlet
Houghton
Thoreson
Pankiw
Oregon
|
